Ólík kaup lögaðila á nýjum íbúðum á höfuðborgarsvæðinu

Lögaðilar keyptu um 4.400 íbúðir á höfuðborgarsvæðinu frá ársbyrjun 2021 til maímánaðar 2026, samkvæmt kaupskrá HMS. Félög í hagnaðardrifinni starfsemi stóðu að baki 81% kaupanna en óhagnaðardrifin félög 19%. Um 39% kaupanna voru á nýjum íbúðum og voru flest þeirra í póstnúmeri 221 í Hafnarfirði.

Samkvæmt skilgreiningu HMS telst íbúð vera ný ef minna en þrjú ár eru liðin frá byggingarári hennar þegar kaupsamningi er þinglýst. Þetta er sú skilgreining sem notuð er í umfjölluninni um kaup lögaðila.

Mikill munur á kaupum félaganna

Nýjar íbúðir voru um 28,6% af íbúðakaupum hagnaðardrifinna félaga en 81,8% af kaupum óhagnaðardrifinna félaga. HMS bendir á að munurinn skýrist að stórum hluta af því að óhagnaðardrifin húsnæðisfélög innan almenna íbúðakerfisins afla sér íbúða að verulegu leyti með kaupum á nýjum íbúðum með hjálp stofnframlaga frá ríki og sveitarfélögum.

Flest kaup hagnaðardrifinna félaga voru í póstnúmerum 101 og 105 í miðborg Reykjavíkur og nærliggjandi hverfum. Þar voru tveggja og þriggja herbergja íbúðir algengastar. Meðalstærð tveggja herbergja íbúða var 66,8 fermetrar og þriggja herbergja 94,7 fermetrar.

Hagnaðardrifin félög keyptu einnig í póstnúmerum 210 í Garðabæ og 221 í Hafnarfirði, þar sem íbúðauppbygging hefur verið kröftug undanfarin ár. Á því svæði voru 58,6% kaupanna á nýjum íbúðum. Algengast var að keyptar væru þriggja til fjögurra herbergja íbúðir; meðalstærð þeirra var 95,1 og 127,0 fermetrar.

Óhagnaðardrifin félög keyptu færri íbúðir og kaup þeirra dreifðust víðar. Meðalstærð íbúðanna var um 92,6 fermetrar og þær voru að jafnaði með 3,2 herbergjum. Flest kaup voru í póstnúmerum 105 í Hlíðunum, 110 í Árbænum og 221 í Hafnarfirði. Um 56% íbúðanna þar voru tveggja til þriggja herbergja; meðalstærð þeirra var 57,6 og 78,9 fermetrar. Einnig voru áberandi kaup í Laugardalnum, póstnúmeri 104, og Úlfarsárdal, póstnúmeri 113.

Leiguverð hærra í yngra húsnæði

Leiguskrá HMS fyrir janúar 2023 til maí 2026 sýnir að leiguverð á hvern fermetra er almennt hærra í yngra húsnæði. Þar er miðað við húsnæði byggt árið 2010 eða síðar.

Hjá óhagnaðardrifnum leigufélögum var meðalfermetraverð í yngra húsnæði um 32% hærra en í eldra húsnæði og munurinn hjá sveitarfélögum var um 22%. Hjá einstaklingum var munurinn um 7% og hjá leigufélögum sem ekki eru óhagnaðardrifin aðeins um 2%.

HMS bendir á að lítill verðmunur hjá einstaklingum og leigufélögum geti bent til takmarkaðs fjárhagslegs ábata af útleigu nýrra íbúða miðað við eldri íbúðir. Möguleg skýring er að eldri íbúðir hafi önnur gæði, meðal annars staðsetningu, enda séu þær líklegri til að vera miðsvæðis.

Heimildir

• Mánaðarskýrsla HMS, júní 2026.