Nýjar íbúðir dvelja lengur á söluskrá

Nýjar íbúðir sitja lengur á söluskrá en aðrar íbúðir, samkvæmt mánaðarskýrslum Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar. Í upphafi júní voru tæplega 6.200 íbúðir auglýstar til sölu á landinu öllu. Nýjar íbúðir höfðu að jafnaði verið auglýstar mun lengur en aðrar íbúðir. (Mánaðarskýrsla HMS, júní 2026.)

HMS skilgreinir íbúð sem nýja í þessari greiningu ef sölutilraun hófst innan við tveimur árum frá byggingarári. Miðgildi auglýsingatíma óseldra nýrra íbúða var um 260 dagar í byrjun júní, samanborið við 183 daga á sama tíma árið áður. Þannig hafði miðgildið lengst umtalsvert milli ára. (Mánaðarskýrsla HMS, júní 2026.)

Lengri auglýsingatími óseldra nýrra íbúða

Dreifing auglýsingatímans sýnir einnig að stærri hluti nýrra íbúða hafði verið lengi á markaði. Um 21 prósent nýrra íbúða til sölu hafði verið á söluskrá í þrjá mánuði eða skemur, samanborið við um 35 prósent árið áður. Á hinn bóginn hafði 34 prósent verið auglýst í meira en tólf mánuði, en hlutfallið var 23 prósent árið áður. Um 7 prósent nýrra íbúða höfðu verið á skrá í meira en tvö ár. (Mánaðarskýrsla HMS, júní 2026.)

Meðal annarra íbúða til sölu höfðu um 45 prósent verið auglýstar í þrjá mánuði eða skemur. Um 17 prósent höfðu verið á söluskrá í meira en tólf mánuði og um 4 prósent í meira en tvö ár. Tölurnar benda því til lengri dvalartíma nýrra íbúða á auglýsingamarkaði en annarra íbúða. (Mánaðarskýrsla HMS, júní 2026.)

Ólíkir mælikvarðar

HMS birtir einnig upplýsingar um sölutíma íbúða sem gengið hafa kaupum og sölum. Þar er miðað við daga frá fyrstu auglýsingu að undirrituðum kaupsamningi. Á höfuðborgarsvæðinu hefur meðalsölutími nýrra íbúða verið um 183 dagar það sem af er ári, en um 76 dagar meðal annarra íbúða. Fyrstu sex mánuði ársins var meðalsölutíminn 27 prósent lengri en árið áður meðal nýrra íbúða og 23 prósent lengri meðal annarra íbúða. (Mánaðarskýrsla HMS, ágúst 2026.)

Þessar tölur eru ekki sama mæling og miðgildi auglýsingatíma óseldra íbúða í júní. Miðgildi auglýsingatíma segir hversu lengi óseldar íbúðir höfðu verið auglýstar þegar mælingin var gerð. Meðalsölutími nær hins vegar aðeins til íbúða sem seldust og mælir tímann þar til kaupsamningur var undirritaður. Því er ekki rétt að bera 260 daga miðgildið saman við 183 daga meðalsölutímann eins og um sama mælikvarða væri að ræða. (Mánaðarskýrsla HMS, júní og ágúst 2026.)

Á landsbyggðinni styttist meðalsölutími nýrra íbúða um 17 prósent á öðrum ársfjórðungi ársins 2026 miðað við fjórða ársfjórðung ársins 2025. Á höfuðborgarsvæðinu tók að jafnaði um 87 daga að selja íbúðir frá apríl til júní 2026, samanborið við um 77 daga árið 2025. (Mánaðarskýrsla HMS, ágúst 2026.)

Færri fullbúnar íbúðir og meiri útlán

Í talningu sinni í mars áætlaði HMS að um 3.000 nýjar íbúðir yrðu fullbúnar árið 2026, um 12 prósentum færri en árið 2025 þegar um 3.400 íbúðir urðu fullbúnar. Árið 2024 voru þær um 3.700. Tæplega 1.100 íbúðir voru fullbúnar fyrstu fimm mánuði ársins 2026. (Mánaðarskýrsla HMS, júní 2026.)

Á sama tíma jukust útistandandi lán banka til byggingarstarfsemi og mannvirkjagerðar. Útistandandi lán námu um 432 milljörðum króna undir lok apríl og höfðu aukist um 105 milljarða milli aprílmánaða 2025 og 2026. Til að finna sambærilega skuldastöðu á föstu verðlagi þarf að leita aftur til ársins 2010. HMS bendir á að hæg sala nýrra íbúða geti þýtt meiri skuldir vegna uppsafnaðra vaxta. (Mánaðarskýrsla HMS, júní 2026.)

Heimildir

• Mánaðarskýrsla HMS, júní 2026.
• Mánaðarskýrsla HMS, ágúst 2026.