Það er vinnan sem hækkar — ekki efnið: launaliðurinn drífur byggingarkostnað upp
Þegar byggingarkostnaður er endurreiknaður kemur í ljós að það er vinnan sem hækkar mest. Vinnuliður brunabótamats hækkaði um 12,6% milli ára á meðan efni hækkaði aðeins um 3,7% — og heildarbrunabótamat fór 3,3 prósentustigum fram úr byggingarvísitölu.
Það er ekki timbrið eða steypan sem keyrir byggingarkostnað upp þessa dagana — það er vinnan. Þegar HMS endurreiknaði forsendur brunabótamats samhliða útgáfu fasteignamats 2027 kom í ljós sláandi munur milli einstakra kostnaðarliða.
Vinna +12,6%, efni aðeins +3,7%
Heildarbrunabótamat allra fasteigna á landinu hækkaði um 7,7% á milli ára. Þar vegur vinnuliðurinn langþyngst: hann hækkaði um 12,6% milli ára, á meðan efni hækkaði aðeins um 3,7% og vélar um 6,7%. Þar sem vinna hefur mun meira vægi í brunabótamati en í byggingarvísitölu skýrir þetta hvers vegna matið hækkaði 3,3 prósentustigum umfram byggingarvísitölu Hagstofunnar, sem hækkaði um 4,4% í júní.
Kostnaðurinn liggur í höndunum sem reisa húsin
Brunabótamat á að endurspegla áætlaðan kostnað við að endurbyggja hús frá grunni — byggingarefni, tæki, tíma og vinnu. Þegar vinnuliðurinn hækkar þrefalt hraðar en efniskostnaður segir það sína sögu: stærsti drifkrafturinn á bak við hækkandi byggingarkostnað á Íslandi er launakostnaður iðnaðar- og verkafólks, ekki verð á aðföngum. Fyrir verktaka og húsbyggjendur þýðir það að dýrasti hluti hvers verks er í auknum mæli mannshöndin sjálf.
Margar eignir vantryggðar — nýtt matskerfi á leiðinni
HMS hefur bent á að fjöldi húseigna á Íslandi sé vantryggður kæmi til brunatjóns, þar sem eigendur hafa ekki óskað eftir endurmati eftir framkvæmdir. Á næsta ári tekur nýtt matskerfi gildi sem á að auka skilvirkni og bæta upplýsingagjöf til neytenda og tryggingafélaga, meðal annars með tengingu brunabótamats við stafræn byggingarleyfi mannvirkjaskrár.
Heimild: Mánaðarskýrsla HMS, júní 2026 (Húsnæðis- og mannvirkjastofnun).