Tekist á um orsakir hækkandi verðbólgu
Verðbólga mældist 5,6% í ágúst, hæst í tvö ár, og vekur það upp umræður um orsakir hennar og möguleg viðbrögð. Forseti ASÍ telur að kjarasamningar gætu haldið ef fyrirtæki lofa að velta kostnaði ekki yfir á launafólk.
Verðbólga mældist 5,6% í ágúst, sem er hæsta mæling í tvö ár. Þessi þróun hefur leitt til þess að hægt er að virkja forsenduákvæði um endurskoðun og uppsögn kjarasamninga sem gerðir voru árið 2024.
Finnbjörn A. Hermannsson, forseti Alþýðusambands Íslands (ASÍ), lýsir mælingunni sem vonbrigðum, þó hún komi ekki á óvart. Hann bendir á að verkalýðshreyfingin hafi kallað eftir því að fyrirtæki, ríki og sveitarfélög myndu halda aftur af hækkunum til að ná verðbólgu niður. „Það hefur ekki gengið eftir. Og þar hefur ríki og sveitarfélög gengið fram fyrir skjöldu og verið hvað stórtækust í,“ segir Finnbjörn.
Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra hafnar þessum fullyrðingum. „Það hefur heilmikið verið rætt um það að hækkanir opinberra gjalda hafi leitt þetta. Að vísu styðja gögn það ekki. Raunar er það þannig að það er einn liður, sem eru flugfargjöld, sem skýrir helminginn af hækkuninni á þessu ári,“ segir Daði Már og bætir við að álögur hafi ekki verið hækkaðar umfram það sem almennt er.
Finnbjörn A. Hermannsson, forseti ASÍ, endurtekur að verkalýðshreyfingin hafi árangurslaust kallað eftir því að fyrirtæki, ríki og sveitarfélög héldu aftur af hækkunum svo hægt yrði að ná niður verðbólgu. Fjármálaráðherra hafnar þessu og segir gögn ekki styðja þau rök.
„Það er auðvitað alltaf freistandi að ríkið lækki að raunvirði opinber gjöld með því að leyfa þeim að standa í stað. Það á endanum leiðir líka til vandræða vegna þess að á endanum standa gjöldin ekki undir þeim kostnaði sem þau eiga að gera. Og það er óheppilegt og þá þarf að greiða þau með einhverjum öðrum hætti,“ segir Daði Már.
Um mánaðamót fellur tímabundin lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti úr gildi. Daði segir ekki standa til að framlengja lækkunina.
Heimild: RÚV