Spá um stýrivaxtahækkun: Verðbólga vegur þyngra en kólnun hagkerfisins

Greiningardeild Íslandsbanka spáir því að peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands muni hækka stýrivexti bankans um 0,25 prósentur á fundi sínum þann 20. maí næstkomandi. Verði af hækkuninni munu meginvextir, vextir á sjö daga bundnum innlánum, ná 7,75%, en þeir hafa ekki verið hærri síðan í mars á síðasta ári. Þrátt fyrir þessa spá eru einnig taldar umtalsverðar líkur á stærra vaxtahækkunarskrefi, eða um hálfa prósentu, og eru ýmis rök færð fyrir nauðsyn slíks skrefs.

Verðbólguþróun í forgrunni

Að mati greiningardeildarinnar eru það fyrst og fremst óhagstæð verðbólguþróun, lakari verðbólguhorfur og hækkun verðbólguvæntinga sem munu ráða mestu um væntanlega vaxtahækkun. Þessir þættir vega þyngra en merki um kólnun í hagkerfinu, vaxandi atvinnuleysi og betra jafnvægi á fasteignamarkaði.

Verðbólga hefur reynst þrálátari en margir höfðu vonast eftir og hefur staðið í vegi fyrir lækkun stýrivaxta. Seðlabankinn hefur ítrekað lagt áherslu á mikilvægi þess að ná verðbólgu niður í markmið sitt, sem er 2,5%, og virðist tilbúinn til að grípa til frekari aðgerða til að ná því markmiði.

Áhrif á heimili og fyrirtæki

Fyrir heimili og fyrirtæki þýðir þetta að lánskostnaður mun áfram vera hár. Hærri stýrivextir hafa bein áhrif á breytilega vexti lána, bæði fasteignalána og annarra lána, sem getur aukið greiðslubyrði. Þetta getur haft áhrif á neyslu og fjárfestingar, þar sem fólk og fyrirtæki þurfa að forgangsraða útgjöldum sínum.

Þótt kólnun hagkerfisins og vaxandi atvinnuleysi séu merki um að vaxtahækkanir séu farnar að bíta, virðist Seðlabankinn telja að baráttan við verðbólgu sé enn í forgangi. Þetta undirstrikar þá áherslu sem lögð er á stöðugleika verðlags í peningastefnunni.

Horfur fram

Spá um 0,25 prósentustiga hækkun er í samræmi við þá varfærnislegu nálgun sem Seðlabankinn hefur oft sýnt. Hins vegar benda rök fyrir stærra skrefi til þess að nefndin gæti verið undir auknum þrýstingi til að grípa til harðari aðgerða til að koma böndum á verðbólgu. Slíkt skref myndi senda skýrari skilaboð um ákveðni Seðlabankans.

Fjárfestar og almenningur munu því fylgjast grannt með ákvörðun peningastefnunefndarinnar þann 20. maí, en hún mun hafa mikil áhrif á efnahagslífið á næstu mánuðum.

Sjá nánar: islandsbanki.is