Samtök iðnaðarins sjá ekki bráðalausn í nýjum húsnæðispakka

Nýr húsnæðispakki ríkisstjórnarinnar, sem kynntur var í samstarfi við Reykjavíkurborg, hefur vakið vonbrigði innan byggingariðnaðarins. Samtök iðnaðarins (SI) telja pakkann ekki svara bráðavanda markaðarins, þrátt fyrir að boða uppbyggingu allt að 1.400 íbúða á ríkisreitum í Reykjavík.

Húsnæðispakki II: Áhersla á lóðaframboð og hagkvæmt húsnæði

Ríkisstjórnin og Reykjavíkurborg kynntu nýlega áform um uppbyggingu á sex ríkisreitum og í ríkiseignum innan borgarmarkanna. Áætlað er að um 1.200 til 1.400 íbúðir rísi á eftirfarandi stöðum:

• Borgartúni: 220 íbúðir
• Grensásvegi: 90 íbúðir
• Efri hluta Laugavegar: 100 íbúðir
• Laugarnesvegi: 300 íbúðir
• Seljavegi: 90 íbúðir
• Austan Korpúlfsstaða: 400 til 600 íbúðir á mörkum Reykjavíkur og Mosfellsbæjar

Hluti þessara íbúða verður í nýbyggingum en einnig er gert ráð fyrir að núverandi húsnæði í eigu ríkisins verði breytt í íbúðir. Verkefnin eru á mismunandi stigum undirbúnings og getur íbúðafjöldinn tekið breytingum í skipulagsferlinu. Lögð er áhersla á að 20 til 30 prósent íbúðanna verði hagkvæmar, ætlaðar leigjendum, námsmönnum, eldra fólki og tekjulágum hópum, meðal annars í formi almennra íbúða, stúdentaíbúða, búseturéttaríbúða og íbúða sem falla undir hlutdeildarlán.

Vonbrigði Samtaka iðnaðarins: Bráðavandi óleystur

Jóhanna Klara Stefánsdóttir, sviðsstjóri mannvirkjasviðs Samtaka iðnaðarins, lýsti yfir ákveðnum vonbrigðum með pakkann. Hún bendir á að pakkinn svari ekki bráðavanda byggingamarkaðarins og að stjórnvöld hefðu fremur átt að beina sjónum að því sem tefji uppbyggingu og sölu í dag.

„Fyrstu viðbrögð voru ákveðin vonbrigði,“ sagði Jóhanna Klara. „Við hefðum viljað sjá að það væri frekar tekið á þessum bráðavanda sem byggingamarkaðurinn er í núna.“

Langtímaáætlanir mæta skammtímavanda

Eitt af helstu áhyggjuefnum SI er hversu langan tíma það tekur að koma verkefnunum í framkvæmd. Margir af þeim reitum sem kynntir voru eru í þéttri byggð og þurfa að fara í gegnum ítarlegt skipulagsferli. Reynslan sýnir að slíkur undirbúningur getur tekið tvö til þrjú ár, sem gerir það að verkum að pakkinn skilar ekki tafarlausum lausnum.

„Þetta eru flóknar lóðir og það tekur langan tíma að skipuleggja þetta,“ útskýrir Jóhanna Klara.

Áhrif skattahækkana og lánþegaskilyrða

Samtök iðnaðarins hafa lengi varað við áhrifum hærri gjalda og aukins kostnaðar á nýbyggingar. Jóhanna Klara nefnir sérstaklega boðaðar skattahækkanir á byggingariðnaðinn, svo sem að hætta endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu manna á byggingarstað. Slík breyting gæti hækkað byggingarkostnað um tvær og hálfa til þrjár milljónir króna á hverja hundrað fermetra íbúð.

Auk þessa hafa gjaldskrár sveitarfélaga hækkað verulega á undanförnum árum, sem þrengir enn frekar að bæði kaupendum og byggingaraðilum. Erfið lánþegaskilyrði Seðlabankans og háir vextir eru einnig talin halda aftur af sölu nýbygginga, sem leiðir til þess að margar íbúðir sitja óseldar á markaðnum.

„Eins og mál eru núna er stór hluti kaupenda að fara inn á markað sem er með síhækkandi gjaldtöku og skattahækkanir sem hafa áhrif á byggingarkostnað,“ segir Jóhanna Klara.

Horft til framtíðar

Þótt aukið lóðaframboð sé mikilvægur þáttur í að mæta húsnæðisþörf til lengri tíma, undirstrika Samtök iðnaðarins að það leysi ekki þann bráðavanda sem byggingamarkaðurinn stendur frammi fyrir núna. Til að tryggja stöðugan og heilbrigðan húsnæðismarkað er mikilvægt að horfa til heildstæðra lausna sem taka á öllum þeim þáttum sem tefja uppbyggingu og sölu, þar á meðal skattlagningu, gjaldtöku og fjármögnunarskilyrðum. Framtíðin mun ráða úrslitum um hvort pakkinn nái að svara þeim áskorunum sem nú blasa við í íslenskum byggingariðnaði.

Sjá nánar: visir.is