Loftþéttni og viftuleiðrétting
Reiknaðu loftþéttni (eðlismassa lofts) og leiðréttu afköst viftu — þrýsting og orkunotkun — við mismunandi hita, hæð yfir sjó og rakastig.
Loftþéttni og viftuleiðrétting
Reiknaðu raunverulega loftþéttni (eðlismassa lofts) og leiðréttu afköst viftu — þrýsting og orkunotkun — við mismunandi hitastig, hæð yfir sjó og rakastig. Nauðsynlegt þegar viftur eru gefnar upp við staðalaðstæður en starfa við annað.
Hitastig þar sem viftan starfar.
Reykjavík ~5m · Akureyri ~25m.
Venjulega 20°C, þurrt loft.
Venjulega 0m (sjávarmál).
Fyrirvari: Niðurstöður eru leiðbeinandi og byggja á þeim forsendum sem þú slærð inn. Leiðréttingin miðar við viftulög við fastan snúningshraða og breytilega loftþéttni; raunveruleg afköst ráðast einnig af viftukúrfu, kerfismótstöðu, þéttleika kerfis og nákvæmni gagnablaðs. Fyrir hönnun loftræstikerfa og val á viftu skal ávallt styðjast við gögn framleiðanda og ráðgjöf loftræstihönnuðar.
Hvað er loftþéttni?
Loftþéttni, eða eðlismassi lofts, er massi lofts á rúmmálseiningu (kg/m³). Við staðalaðstæður — 20°C, sjávarmál og þurrt loft — er hún um 1,20 kg/m³. Loftþéttnin ræðst af þrýstingi, hitastigi og rakainnihaldi: heitara loft er þynnra, loft í meiri hæð er þynnra vegna lægri loftþrýstings, og rakara loft er örlítið léttara en þurrt loft.
Af hverju þarf að leiðrétta viftuafköst?
Viftur eru langoftast gefnar upp í gagnablöðum við staðalaðstæður (20°C og sjávarmál, þurrt loft). Þegar viftan starfar við annað hitastig eða í annarri hæð breytist þéttni loftsins og þar með sá þrýstingur (ΔP) og sú orkunotkun (P) sem viftan skilar. Rúmmálsflæðið Q helst hins vegar óbreytt við fastan snúningshraða. Leiðréttingarstuðullinn k = ρ / ρ_viðm segir hversu mikið þrýstingur og afl breytast frá uppgefnum gildum.
Dæmi: heitt loft og mikil hæð
Við háan hita (t.d. 60°C í útblæstri eða þurrkun) eða mikla hæð yfir sjó verður loftið þynnra og k lækkar undir 1. Þá skilar viftan minni þrýstingi og notar minna afl en gagnablaðið segir — sem getur þýtt að hún nái ekki nauðsynlegum þrýstingi í kerfinu. Til að ná sama massaflæði þarf þá hærra rúmmálsflæði. Öfugt við mjög kalt loft eykst þéttnin, k fer yfir 1 og bæði þrýstingur og aflþörf aukast.
Rakastig og loftþéttni
Vatnsgufa er léttari en þurrt loft, svo rakt loft hefur lítillega lægri þéttni en þurrt loft við sömu aðstæður. Áhrifin eru minni en af hita og hæð, en við háan hita og mikinn raka geta þau skipt máli fyrir nákvæma þrýstingsstýringu.