Kólnun en ekkert frost á íbúðamarkaði
Þrátt fyrir merki um að það hafi hægt á íbúðamarkaðnum á undanförnum misserum, sýna nýjustu tölur að bæði íbúða- og leiguverð hækkaði í mars. Þótt velta hafi dregist saman og sölutími lengst, virðist markaðurinn fjarri því að vera frosinn - samkvæmt greiningu Íslandsbanka.
Verðhækkanir þrjá mánuði í röð
Íbúðaverð á landinu hækkaði um 0,6% í mars samkvæmt gögnum Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar. Þetta er þriðji mánuðurinn í röð þar sem verð hækkar, en þróunin er þó ólík eftir landshlutum:
- Höfuðborgarsvæðið: Hækkun upp á 0,8%.
- Landsbyggðin: Lækkun um 0,2%.
Á ársgrundvelli nemur hækkunin 2,6%, sem þýðir að raunverð íbúða hefur lækkað þar sem verðbólga er meiri en verðhækkun húsnæðis.
Leiguverð hækkar að raunvirði
Öfugt við íbúðaverð hefur leiguverð hækkað umfram verðbólgu. Í mars hækkaði leiga um 1,5% og nemur árshækkunin nú 6,3%. Verður fróðlegt að sjá hvaða áhrif nýlegar breytingar á húsaleigulögum munu hafa á þessa þróun þegar fram líða stundir.
Aukning á framboði og lengri sölutími
Umsvif á markaðnum hafa minnkað merkjanlega. Á fyrsta ársfjórðungi dróst velta saman um 11% og kaupsamningum fækkaði um 12%. Þetta sést einnig á framboðshliðinni:
- Um 1.000 fleiri íbúðir voru til sölu í mars en í upphafi árs.
- Fjölgunina má að mestu rekja til eldri eigna fremur en nýbygginga.
- Birgðatími íbúða mælist nú um sex mánuðir, en er allt að 18 mánuðir þegar horft er til nýbygginga.
Horfur: Kyrrstaða framundan
Spáð er að markaðurinn verði áfram tíðindalítill á árinu. Áætluð hækkun íbúðaverðs er um 3,8%, sem yrði minnsta hækkun síðan 2013. Háir vextir, ströng lánþegaskilyrði og hægari fólksfjölgun munu halda aftur af eftirspurninni í bili.
Hins vegar er undirliggjandi þörf enn til staðar. Búist er við að eftirspurn glæðist á ný þegar verðbólga hjaðnar og vaxtastig lækkar, en þá verður framboð íbúða lykilatriði til að koma í veg fyrir nýtt verðbólguskot á markaðnum.
