Kaupendur hafa meira að segja um kaupverð fasteigna en áður
Kaupendur á fasteignamarkaði eru í sterkari samningsstöðu en áður, að sögn yfirhagfræðings hjá HMS. Í maí seldust um 77% íbúða á höfuðborgarsvæðinu undir auglýstu verði, sem er hæsta hlutfall síðan í apríl 2020.
Kaupendur á fasteignamarkaði eru nú í sterkari samningsstöðu en áður, að mati Jónasar Atla Gunnarssonar, yfirhagfræðings hjá Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnun (HMS). Hann bendir á að kaupendur geti gefið sér meiri tíma til að skoða eignir og hafi meira að segja um kaupverð. Hins vegar er kaupgeta takmörkuð vegna hávaxta, þröngra lánaskilyrða og háu íbúðaverði í sögulegu samhengi.
Í nýrri mánaðarskýrslu HMS kemur fram að í maí seldust um 77% íbúða á höfuðborgarsvæðinu undir auglýstu söluverði. Þetta hlutfall hefur ekki mælst hærra síðan í apríl 2020. Jónas Atli segir að hlutfall seldra íbúða undir auglýstu verði hafi hækkað jafnt og þétt síðustu tvö ár. Hann líkir stöðunni nú við árið 2019, þegar einnig var umtalsverð kólnun á fasteignamarkaði. Hann nefnir að frá árinu 2024, þegar mikil þensla var á markaðnum vegna rýminga í Grindavík, hafi þróunin verið stöðug í þessa átt.
Meðalsölutími húsnæðis hefur lengst töluvert. Áætlaður sölutími, það er hversu langan tíma það tæki að selja allar íbúðir sem eru á markaði, er nú um sjö mánuðir á höfuðborgarsvæðinu. Þetta er sambærilegt við tvo mánuði árið 2020, þegar fasteignamarkaðurinn var sem heitastur í kjölfar heimsfaraldursins.
Jónas Atli undirstrikar að vaxtastigið skipti mestu máli hvað varðar verðþróun og eftirspurn á íbúðamarkaði. Hann telur líklegt að vaxtahækkanir sem urðu fyrr á árinu séu farnar að skila sér inn á markaðinn, en ekki að fullu. Ef vextir lækka gæti það haft áhrif á eftirspurn.
Heimild: RÚV