Kortavelta tekur að dala

Kortavelta Íslendinga dróst saman í apríl, bæði innanlands og erlendis, sem markar í fyrsta sinn frá lokum árs 2023 sem samdráttur mælist á milli ára. Þetta kemur fram í nýrri greiningu Íslandsbanka og gæti verið skýrt merki um frekari kólnun í íslensku hagkerfi. Þessi þróun hefur víðtæk áhrif og vekur spurningar um framtíð fasteignamarkaðarins, stöðu húsbyggjenda og kaupmátt almennings í landinu.

Samdráttur í kortaveltu er oft talinn góður mælikvarði á almenna neyslu og efnahagsástand. Þegar fólk eyðir minna með kortum sínum, hvort sem er í matvöru, fatnaði, ferðalögum eða annarri þjónustu, bendir það til minni kaupmáttar eða aukinnar varfærni í útgjöldum. Fyrir fasteignamarkaðinn getur þetta þýtt minni eftirspurn eftir nýjum íbúðum og húsnæði, þar sem fólk er tregara til að taka á sig stórar fjárhagslegar skuldbindingar í óvissuástandi. Húsbyggjendur gætu þurft að endurskoða áætlanir sínar um nýframkvæmdir ef eftirspurn dregst saman, sem gæti leitt til færri verkefna og jafnvel uppsagna í byggingargeiranum. Þetta er sérstaklega mikilvægt í ljósi þess að byggingargeirinn hefur verið drifkraftur í hagkerfinu undanfarin ár.

Þessi samdráttur í kortaveltu er ekki einangrað fyrirbæri heldur fellur hann vel að öðrum vísbendingum um hægari hagvöxt. Hærri vextir Seðlabankans hafa haft mikil áhrif á lánskjör og þar með á getu fólks til að fjárfesta í fasteignum eða taka stór lán til framkvæmda. Þegar neysla dregst saman, minnkar einnig þörfin fyrir nýja verslunarhúsnæði og skrifstofur, sem hefur bein áhrif á byggingargeirann. Þetta gæti leitt til þess að framkvæmdir dragist á langinn eða verði jafnvel frestað um óákveðinn tíma, sem myndi auka á þrýstinginn á fyrirtæki í byggingariðnaði og undirverktaka.

Horfurnar eru því óljósar. Ef þessi þróun heldur áfram gætum við séð frekari kólnun á fasteignamarkaði, með lægra fasteignaverði og minni virkni í byggingargeiranum. Þetta gæti þó einnig skapað tækifæri fyrir þá sem hafa fjárhagslegt bolmagn til að fjárfesta á markaði sem er að kólna. Mikilvægt er að fylgjast vel með næstu mánuðum til að sjá hvort þetta sé tímabundin sveifla eða upphaf lengra tímabils samdráttar. Íslandsbanki mun án efa halda áfram að fylgjast náið með þessari þróun og veita frekari innsýn í stöðu hagkerfisins.