Þokkalegur hagvöxtur á fyrsta ársfjórðungi

Þjóðarbúið sýndi óvænta seiglu á fyrsta ársfjórðungi þessa árs og óx um 2,5% á ársgrundvelli, sem er meiri kraftur en flestir greiningaraðilar höfðu spáð. Þetta kemur fram í nýrri greiningu Íslandsbanka, sem birt var í dag, og bendir til þess að neysla og sterkari utanríkisviðskipti hafi vegið upp á móti samdrætti í fjárfestingu. Þessi þróun hefur óhjákvæmilega áhrif á fasteignamarkaðinn, byggingargeirann og neytendur, þótt útlit sé fyrir fremur hægan hagvöxt það sem eftir lifir árs.

Seiglan í neyslu er sérstaklega athyglisverð í ljósi hárra vaxta og verðbólgu, en hún gefur til kynna að heimili séu enn með ákveðinn kaupmátt. Þetta getur haft jákvæð áhrif á fasteignamarkaðinn til skamms tíma, þar sem eftirspurn eftir húsnæði gæti haldist stöðugri en ella. Hins vegar er mikilvægt að hafa í huga að samdráttur í fjárfestingu, sem er einn af lykilþáttum í hagvexti, er áhyggjuefni fyrir byggingargeirann. Minni fjárfesting þýðir yfirleitt færri nýbyggingar og minni verkefni fyrir verktaka, sem getur leitt til samdráttar í atvinnu og minni framboðs á nýju húsnæði til lengri tíma litið. Þetta gæti þrýst upp verði á eldra húsnæði, ef eftirspurn heldur áfram að vera sterk.

Fyrir húsbyggjendur og verktaka er þessi staða tvíeggjuð. Annars vegar gæti seigla í neyslu og sterkari utanríkisviðskipti veitt ákveðinn stöðugleika, en hins vegar er samdráttur í fjárfestingu áhyggjuefni. Það er líklegt að fjárfestingar í atvinnuhúsnæði og stærri innviðaverkefnum dragist saman, sem hefur bein áhrif á stærri byggingarfyrirtæki. Minni fjárfesting í íbúðarhúsnæði gæti einnig orðið raunin, sérstaklega ef vaxtastigið heldur áfram að vera hátt. Þetta kallar á aðlögunarhæfni og nýjar áherslur í byggingargeiranum, til dæmis með áherslu á viðhald og endurbætur á eldra húsnæði, sem gæti orðið mikilvægari tekjulind.

Horfur fyrir árið í heild eru fremur hægur hagvöxtur, sem þýðir að við getum ekki búist við miklum uppsveiflum á fasteignamarkaðnum eða í byggingargeiranum. Þótt fyrsti ársfjórðungur hafi verið betri en væntingar, er mikilvægt að halda í raunsæi. Seigla í neyslu er jákvæð, en hún er ekki endilega sjálfbær til lengri tíma litið ef fjárfesting heldur áfram að dragast saman. Þetta undirstrikar mikilvægi þess að stjórnvöld og aðrir aðilar vinni saman að því að skapa umhverfi sem hvetur til fjárfestingar og styður við sjálfbæran vöxt í byggingargeiranum, sem er lykilstoð í íslensku efnahagslífi. Án slíkra aðgerða gæti hægur hagvöxtur þýtt áframhaldandi þrýsting á húsnæðismarkaðinn og áskoranir fyrir þá sem hyggjast byggja eða kaupa fasteign á næstu mánuðum.