Vikubyrjun 28. september 2026

Fækkun íbúða í byggingu og hækkandi verðbólga varpar skugga á íslenskan fasteignamarkað í vikubyrjun 28. september 2026, samkvæmt nýjustu gögnum og spám. Hagstofan mun á morgun birta verðbólgutölur fyrir september, en spáð er að verðbólgan hækki úr 5,6% í 5,8%. Þessi þróun, ásamt fækkun íbúða í byggingu samkvæmt talningu Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar (HMS), gefur til kynna áframhaldandi þrýsting á byggingargeirann og hugsanlega erfiðleika fyrir fasteignakaupendur.

Fækkun íbúða í byggingu er sérstaklega áhyggjuefni fyrir fasteignamarkaðinn, þar sem framboð hefur verið takmarkað um nokkurt skeið. Þetta getur leitt til enn frekari hækkunar á fasteignaverði, sérstaklega í ljósi spár um hækkandi verðbólgu. Hærri verðbólga dregur úr kaupmætti almennings og gerir það erfiðara fyrir fyrstu kaupendur að komast inn á markaðinn. Húsbyggjendur standa frammi fyrir auknum kostnaði vegna hækkandi verðbólgu, sem getur dregið úr hvata til nýbygginga og þar með ýtt undir frekari framboðsskort. Seðlabankinn birti í liðinni viku yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar ásamt ritinu Fjármálastöðugleika, sem undirstrikar mikilvægi þess að fylgjast grannt með þessum þáttum til að tryggja stöðugleika í efnahagslífinu.

Þessi staða endurspeglar áframhaldandi áskoranir í byggingargeiranum á Íslandi. Skortur á vinnuafli, hækkaður byggingarkostnaður og óvissa í efnahagslífinu hafa haft neikvæð áhrif á framleiðni og getu til að mæta eftirspurn eftir nýju húsnæði. Fækkun íbúða í byggingu gæti bent til þess að þessar áskoranir séu að magnast, sem hefur bein áhrif á möguleika neytenda til að eignast húsnæði á viðráðanlegu verði. Það er ljóst að þörf er á markvissum aðgerðum til að örva byggingariðnaðinn og auka framboð á húsnæði, samhliða því að halda verðbólgu í skefjum.

Framtíðarhorfur eru óljósar, en ef verðbólgan heldur áfram að hækka og framboð á nýju húsnæði minnkar, má búast við áframhaldandi þrýstingi á fasteignamarkaðinn. Þetta mun kalla á aukna aðgát frá stjórnvöldum og Seðlabankanum til að tryggja fjármálastöðugleika og styðja við sjálfbæran vöxt í byggingargeiranum. Fasteignakaupendur og húsbyggjendur þurfa að vera vakandi fyrir þessum breytingum og gera ráðstafanir til að takast á við mögulegar áskoranir sem framundan eru.