Spáum því að verðbólga standi í stað í júní

Landsbankinn spáir því að verðbólga standi í stað í júní og mælist áfram 5,1%, en vísitala neysluverðs hækki um 0,81% á milli mánaða. Þetta kemur fram í nýrri greiningu bankans sem birt var í dag og veitir innsýn í þróun efnahagsmála sem hefur mikil áhrif á fasteignamarkaðinn og byggingargeirann hér á landi. Spáin bendir til þess að þrátt fyrir mánaðarlega hækkun vísitölunnar, haldist ársverðbólgan stöðug, sem gæti veitt ákveðna ró á markaðinn, að minnsta kosti til skamms tíma.

Eldsneytisverð og flugfargjöld eru áfram helstu drifkraftar verðbólguþróunar, samkvæmt greiningu Landsbankans. Þetta hefur bein áhrif á byggingarkostnað, þar sem flutningskostnaður á byggingarefnum og rekstrarkostnaður vinnuvéla er hár. Lækkun á virðisaukaskatti á eldsneyti í maí hafði þau áhrif að verðbólga hjaðnaði úr 5,2% í 5,1%, en án þessarar aðgerðar hefði verðbólgan aukist og mælst 5,5%. Þetta sýnir hversu viðkvæm verðbólgan er fyrir ytri áhrifum og stjórnvaldsákvörðunum. Úrræðið er í gildi út ágústmánuð, en í september er búist við að eldsneytisverð hækki aftur, að öðru óbreyttu. Þessi óvissa um eldsneytisverð fram á haustið getur valdið sveiflum í kostnaðaráætlunum byggingarfyrirtækja og þar með haft áhrif á verðlagningu nýrra fasteigna.

Fyrir fasteignamarkaðinn og húsbyggjendur þýðir þessi stöðuga verðbólga að áfram er þrýstingur á vaxtastig og fjármögnunarkostnað. Þótt ársverðbólgan standi í stað, er mánaðarleg hækkun vísitölunnar enn til staðar, sem gefur til kynna að verðhækkanir séu enn viðvarandi í hagkerfinu. Þetta getur gert það erfitt fyrir neytendur að áætla framtíðarkostnað við fasteignakaup eða byggingu, sérstaklega þegar litið er til óvissu um eldsneytisverð í haust. Þróun annarra liða í vísitölunni bendir þó til minni verðbólguþrýstings, sem gæti veitt ákveðna von um að verðbólgan fari að hjaðna almennt þegar líður á árið og áhrif eldsneytisverðs minnka.

Í ljósi þessara upplýsinga er ljóst að byggingargeirinn þarf að búa sig undir áframhaldandi óvissu og sveiflur í kostnaði. Þótt stöðugleiki í ársverðbólgu sé jákvæður, eru undirliggjandi þættir enn að valda þrýstingi. Mikilvægt er fyrir byggingarfyrirtæki að fylgjast grannt með þróun eldsneytisverðs og annarra kostnaðarliða til að geta brugðist við breytingum og haldið áætlunum sínum raunhæfum. Framtíðarhorfur byggjast að miklu leyti á því hvernig stjórnvöld munu bregðast við verðbólguþrýstingi og hvort aðgerðir eins og lækkun virðisaukaskatts verði framlengdar eða nýjar kynntar til sögunnar. Þangað til er varfærni og nákvæm kostnaðargreining lykilatriði í rekstri byggingarfyrirtækja.