Spáum 5,9% verðbólgu í október

Landsbankinn spáir því að ársverðbólga verði óbreytt í 5,9% í október, eftir að hafa hækkað úr 5,6% í september. Þetta kemur fram í nýrri greiningu bankans, þar sem spáð er 0,49% hækkun vísitölu neysluverðs í október. Hagstofan mun birta októbermælinguna fimmtudaginn 29. október. Þessi þróun hefur bein áhrif á fasteignamarkaðinn, húsbyggjendur og almenna neytendur, enda hefur verðbólga verið einn helsti áhrifavaldur á vaxtastig og kaupmátt undanfarna mánuði.

Hækkun á eldsneytisverði er ein helsta ástæðan fyrir spáðri verðbólgu, en tímabundin lækkun á virðisaukaskatti féll úr gildi í september. Þetta hafði þegar áhrif á septembermælinguna, þar sem vísitala neysluverðs hækkaði um 0,39%. Heimsmarkaðsverð á eldsneyti hefur haldið áfram að hækka, sem mun án efa hafa áhrif á flutningskostnað og þar með byggingarefni og aðrar vörur sem eru nauðsynlegar í byggingariðnaði. Ný komugjöld í sjúkra-, tal- og iðjuþjálfun munu einnig hafa áhrif til hækkunar í október. Þessum hækkunum er þó mætt að hluta til með spáðri lækkun á flugfargjöldum til útlanda og reiknuðu. Fyrir fasteignamarkaðinn þýðir þetta að fjármagnskostnaður mun líklega haldast hár, sem getur dregið úr eftirspurn eftir nýjum fasteignum og haft áhrif á framkvæmdir.

Þessi verðbólguspá hefur víðtæk áhrif á byggingargeirann á Íslandi. Hærri verðbólga þýðir oftast hærri stýrivexti frá Seðlabankanum, sem leiðir til hærri lántökukostnaðar fyrir bæði verktaka og einstaklinga sem hyggjast byggja eða kaupa fasteignir. Hækkun á eldsneytisverði hefur bein áhrif á rekstrarkostnað byggingarfyrirtækja, allt frá flutningi á efni til reksturs vinnuvéla. Þetta getur leitt til hækkunar á byggingarkostnaði, sem aftur skilar sér í hærra söluverði á fasteignum. Þrátt fyrir að verðbólgan sé spáð óbreytt í október, er mikilvægt að fylgjast vel með þróun hennar á næstu mánuðum, sérstaklega í ljósi óvissu á alþjóðlegum mörkuðum.

Framtíðarhorfur fyrir byggingargeirann og fasteignamarkaðinn eru því nokkuð óljósar. Ef verðbólgan heldur áfram að vera há, er líklegt að Seðlabankinn haldi áfram að beita ströngum peningastefnuaðgerðum, sem mun halda vöxtum háum. Þetta gæti dregið úr fjárfestingum í nýbyggingum og haft áhrif á getu fólks til að fjármagna húsnæðiskaup. Það er því mikilvægt fyrir alla aðila á markaðnum að fylgjast vel með efnahagsþróun og aðlaga sig að breyttum aðstæðum til að tryggja stöðugleika og sjálfbærni.