Spáum vaxtahækkun í næstu viku

Landsbankinn spáir því að Peningastefnunefnd Seðlabankans muni hækka meginvexti bankans um 0,25 prósentustig í 8% á fundi sínum í næstu viku, sem kynntur verður miðvikudaginn 19. ágúst. Þetta kemur fram í nýrri greiningu frá Landsbankanum, þar sem bent er á að þrálát verðbólga og versnandi verðbólguhorfur muni vega þyngst í ákvörðun nefndarinnar. Ef spáin gengur eftir verður þetta þriðja vaxtahækkunin í röð, en nefndin hækkaði vexti um 0,25 prósentustig í mars og jafn mikið í maí. Þessi þróun hefur bein áhrif á fasteignamarkaðinn, húsbyggjendur og neytendur á Íslandi, þar sem hærri vextir gera lán dýrari og draga úr kaupmætti.

Fyrir fasteignamarkaðinn og húsbyggjendur þýðir þetta aukinn kostnað við fjármögnun framkvæmda og fasteignakaupa. Hærri vextir á íbúðalánum draga úr getu fólks til að taka lán og geta leitt til lægri eftirspurnar eftir fasteignum. Þetta gæti hægt á verðhækkunum á fasteignamarkaði, sem hefur verið mjög virkur undanfarin ár, en einnig skapað óvissu fyrir þá sem eru að byggja eða hyggja á fasteignakaup. Byggingargeirinn á Íslandi hefur staðið frammi fyrir ýmsum áskorunum, þar á meðal hækkandi hráefnisverði og skorti á vinnuafli. Hærri vextir bætast við þessar áskoranir og geta dregið úr vilja verktaka til að hefja nýjar framkvæmdir, sérstaklega ef þeir sjá fram á minni eftirspurn eða aukinn fjármögnunarkostnað.

Þessi vaxtahækkun er viðbrögð við þrálátri verðbólgu sem hefur verið yfir markmiði Seðlabankans um nokkurt skeið. Markmið Seðlabankans er að halda verðbólgu í 2,5%, en hún hefur verið töluvert hærri. Með því að hækka vexti reynir Seðlabankinn að draga úr eftirspurn í hagkerfinu og þar með tempra verðbólguþrýsting. Fyrir neytendur þýðir þetta að lánskostnaður hækkar, hvort sem um er að ræða íbúðalán, bílalán eða önnur neytendalán. Þetta hefur áhrif á ráðstöfunartekjur heimila og getur dregið úr einkaneyslu, sem aftur getur haft áhrif á hagvöxt.

Horfur eru því áfram óvissar fyrir byggingargeirann og fasteignamarkaðinn. Ef verðbólga heldur áfram að vera þrálát er líklegt að Seðlabankinn haldi áfram að hækka vexti, sem mun enn frekar þrengja að fjármögnunarskilyrðum. Það er því mikilvægt fyrir húsbyggjendur og fasteignakaupendur að fylgjast vel með þróun vaxta og verðbólgu og gera ráð fyrir auknum kostnaði í áætlunum sínum. Landsbankinn mun halda áfram að fylgjast náið með þessari þróun og veita reglulegar uppfærslur á efnahagsmálum. Hægt er að skrá sig á póstlista Landsbankans til að fá reglulegar tilkynningar um nýtt útgáfuefni.