Verðbólga jókst lítillega í júlí

Verðbólga á Íslandi tók lítinn kipp upp á við í júlí og mældist 5,3%, eftir að hafa verið 5,2% í júní. Þetta kemur fram í nýrri greiningu Landsbankans og er sjöundi mánuðurinn í röð þar sem verðbólga mælist yfir 5%. Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,36% á milli mánaða í júlí, sem var örlítið meira en spáð hafði verið, en Landsbankinn hafði gert ráð fyrir 0,34% hækkun og óbreyttri verðbólgu. Þessi þróun hefur bein áhrif á fasteignamarkaðinn og byggingargeirann, þar sem hærri verðbólga leiðir oft til hærri vaxta og aukins kostnaðar við framkvæmdir.

Þessi viðvarandi verðbólga, sem hefur verið yfir 5% í sjö mánuði samfleytt, hefur djúpstæð áhrif á neytendur og fjárfesta á fasteignamarkaði. Hærri verðbólga þýðir að kaupmáttur minnkar og lánskostnaður hækkar, sem gerir það erfiðara fyrir einstaklinga að fjármagna húsnæðiskaup eða byggingarframkvæmdir. Þrátt fyrir að vísitala neysluverðs án húsnæðis hafi haldist óbreytt á milli mánaða í 4,8%, er heildarmyndin sú að verðhækkanir eru víðtækar. Fyrir byggingargeirann þýðir þetta aukinn kostnað við hráefni, vinnuafl og fjármögnun, sem getur leitt til hækkunar á söluverði nýrra fasteigna og jafnvel seinkunar á verkefnum. Það er ljóst að þessi þróun skapar óvissu og þrýsting á þá sem eru að byggja eða hyggja á fasteignakaup.

Þetta er síðasta verðbólgumælingin sem birtist áður en Peningastefnunefnd Seðlabankans tekur vaxtaákvörðun þann 19. ágúst. Í ljósi þessarar þróunar telur Landsbankinn líklegt að vextir verði hækkaðir aftur. Hækkun stýrivaxta hefur bein áhrif á breytilega vexti húsnæðislána og getur því aukið mánaðarlegar greiðslur fyrir þá sem eru með slík lán. Fyrir byggingarfyrirtæki þýðir þetta hærri fjármögnunarkostnað fyrir verkefni, sem getur dregið úr framkvæmdagleði og framboði nýrra fasteigna. Það er því mikilvægt að fylgjast vel með ákvörðunum Peningastefnunefndar og hvernig þær munu hafa áhrif á framtíð fasteignamarkaðarins og byggingargeirans á Íslandi.

Þessi viðvarandi verðbólga og hugsanlegar vaxtahækkanir skapa áskoranir fyrir alla þátttakendur á fasteignamarkaði. Þó að vísitala neysluverðs án húsnæðis hafi haldist stöðug, er heildarmyndin sú að verðhækkanir eru víðtækar og hafa áhrif á kaupmátt almennings. Fyrir byggingargeirann þýðir þetta að kostnaður við framkvæmdir heldur áfram að hækka, sem getur leitt til hærra söluverðs á nýjum eignum og minna framboðs. Það er því nauðsynlegt að stjórnvöld og Seðlabankinn haldi áfram að fylgjast vel með þróuninni og grípi til viðeigandi ráðstafana til að tryggja stöðugleika á markaðnum og styðja við hagvöxt til lengri tíma litið.