100% rafmagn: Eru gagnaver nýju álverin?
Gagnaver eru talin næsta stóra tækifæri Íslands, en undir yfirborðinu leynist munstur þar sem erlent fyrirtæki fær ódýra orku í leynisamningi, lofar störfum og byggðaþróun, flytur út ómótað hráefni og endursemur á eigin forsendum.
Fjórir tæknirisar keppa nú um hverja græna megavattstund í heiminum og þeir líta allir til Íslands. Það gerir orkuna verðmætari en nokkru sinni og mistökin dýrari.
Þetta er munstur sem hófst þegar fyrirtæki kom til landsins. Ál var fyrsta bylgjan, járnblendi og kísill fylgdu. Nú er fjórði hringurinn hafinn og hráefnið er reiknigeta, GPU-tímar seldir bandarískum og evrópskum hýpervörpum. Í hvert sinn sama uppskriftin: erlent fyrirtæki fær ódýra græna orku í leynisamningi, lofar störfum og byggðaþróun, flytur út ómótað hráefni og endursemur á eigin forsendum. Skattgreiðendur bera áhættuna, fyrirtækið tekur ágóðann.
Valið er því ekki milli álvers og gagnavers, heldur milli þess að selja hráa reiknigetu, sem er aðeins skárra en ál, og að fullvinna hana, sem er margfalt verðmætara. Vaxandi samhljómur er um að hætta að selja orkuna á gengi gærdagsins og sækja heimsmarkaðsverð.
Heimild: vb.is