100% öruggt að kjarasamningar verði endurskoðaðir í haust
Verðbólga er nú 5,3% og er ljóst að forsendur kjarasamninga, sem gerðir voru í mars 2024, eru brostnar. Því er nánast útilokað að kjarasamningar verði ekki endurskoðaðir í haust.
Bjarni Benediktsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, leggur áherslu á nauðsyn þess að atvinnulíf og launþegar ræði saman og sýni samstöðu í ljósi nýjustu verðbólgutölur. Hann bendir á að ef kjarasamningar verða endurskoðaðir í haust, verði húsnæðismál meðal þeirra mála sem verði rædd.
Vilhjálmur Birgisson, formaður Starfsgreinasambandsins, segir ljóst að forsendur gildandi kjarasamninga séu brostnar. Verðbólga, sem nú mælist 5,3%, mun líklega fara fram úr 4,7% viðmiði Stöðugleikasamninganna þann 1. september, en þá er heimild til að endurskoða þá.
Stöðugleikasamningarnir, sem gerðir voru á almennum vinnumarkaði í mars 2024, byggja á samstöðu atvinnulífsins, stjórnvalda og launafólks. Markmiðið var að auka kaupmátt og lækka vexti og verðbólgu, sem þá var 6,6%. Launþegahreyfingin féllst á hóflegar launahækkanir, eða 3,5%, og var samið um að samningarnir mættu endurskoða tvisvar á samningstímanum. Fyrri skoðunarpunktur var 1. september 2025, þar sem miðað var við 4,95% verðbólgu eða minni. Næsti skoðunarpunktur er 1. september næstkomandi, þar sem horft verður til 12 mánaða verðbólgu í lok ágúst. Verði hún yfir 4,7% teljast forsendur samningsins brostnar.
Ef forsendunefndin kemst að þeirri niðurstöðu í september að forsendur hafi brostið, geta tvær leiðir verið farnar. Annars vegar verður reynt að semja um viðbrögð og finna leiðir til að halda samningunum áfram, til dæmis með mótvægisaðgerðum stjórnvalda. Hins vegar, ef samkomulag næst ekki, virkjast heimild til að segja kjarasamningunum upp.
Heimild: RÚV